Manisa’da Üreticinin Yazı: Tarım ve Sanayide Zorlu Denge, Umutlu Bekleyiş

Ağustos sıcaklarının kavurduğu günlerde, Manisa ovasında üzüm bağları hasat için hazırlanırken, tarım üreticileriyle sanayi tesislerinin nabzı birlikte atıyor. Salihli’nin Sart Mahallesi’nde sabahın erken saatlerinde traktörlerin sesi yükselirken, Yunusemre sanayi sitesinde metal işçiliğiyle uğraşan ustalar öğle molasını zeytinli ekmek ve domatesle geçiştiriyor. Bu coğrafyada üretici, hem tarlada hem fabrikada alın teri döküyor. Son haftalarda Gediz Nehri havzasındaki su seviyesindeki dalgalanmalar, özellikle sulama yapılan bölgelerde kaygı yaratıyor. Yüzünü Akhisar zeytinliğine dönen üretici, “Bu yılın mahsulü geçen yıla göre daha az olabilir,” diye dert yanıyor. Zeytinin fiyatı pazar tezgahında 90 lirayı geçmiş durumda; tüccar da üretici de önünü görmekte zorlanıyor.

Manisa Organize Sanayi Bölgesi’nde ise farklı bir hareketlilik var. Sanayi üreticileri, tarımsal girdilerdeki maliyet artışının hem kendi sektörlerini hem de tarladan fabrikaya uzanan zinciri nasıl etkilediğini konuşuyor. Geçen hafta Saruhanlı’da yapılan bir toplantıda fabrika yöneticileriyle tütün üreticileri bir araya geldi; gündem, işçi bulma zorluğu ve enerji fiyatlarıydı. Bir sektör temsilcisi, “Sanayideki üretim hızımız, tarımdaki verimle doğrudan bağlantılı. Üzüm veya zeytin az olursa, işleme tesislerimizde bantlar yavaşlar,” diyerek sektörler arası bağı vurguladı.

Haziran sonundan bu yana Manisa’nın köylerinde gündüz sıcaklıkları 42 dereceyi bulurken, çiftçi için en büyük sıkıntı sulama maliyetleri ve suya erişim. Kula’da konuştuğumuz bir üretici, “Elektrik faturası geçen yıla göre iki kat arttı, kuyudan çektiğimiz su altın değerinde,” dedi. Tarım kredi kooperatifleri borç yapılandırmaları için üreticilere yeni planlar sunarken, bazı çiftçiler ürünlerini peşin satmak yerine tüccara vadeli verip, düşük peşinatla günü kurtarmaya çalışıyor.

Ama, Alaşehir ve Sarıgöl’de üzüm bağlarında salkımlar büyümekte, ama erken hasat kaygısı gündemde. Bu yılın ilk ihracat sevkiyatları Temmuz ortasında başlamıştı. Uzmanlar, “İklim değişikliği üzümde şeker oranını etkiliyor, bu yıl rekolte düşük ama kalite iyi olabilir,” diyor. İhracatçılar ise Avrupa pazarının hâlâ güçlü olduğunu, fiyatların ise dövizdeki hareketlilikle birlikte değişken seyrettiğini belirtiyor.

Sanayide ise makina yedek parça ve tarım makineleri üretimiyle öne çıkan Gediz havzasındaki atölyeler, taleplere yetişmekte zaman zaman zorlanıyor. Demirci’deki küçük sanayi sitesinde görüştüğümüz bir usta başı, “Tarımda işler yavaşlayınca siparişler de azalıyor. Yazın başı hareketli geçerdi, şimdi herkes temkinli,” diye konuştu. Özellikle traktör ve sulama pompası bakımında yaşanan yedek parça sıkıntısı, bölgedeki üretimi etkiliyor.

Manisa Ticaret Borsası’ndan aldığımız bilgiye göre, bu sezon pamuk ve mısırda da belirsizlik var. Pamuk ekili arazilerde hastalık riski nedeniyle ilaçlama masrafları artmış durumda. Turgutlu’daki bir tarım danışmanı, “İlaç fiyatları el yakıyor. Çiftçi, geçen yıla göre yüzde 25 daha az gübre kullanıyor,” diyerek, verimin düşebileceğine dikkat çekiyor. Buna karşılık, Sarıgöl’de bazı üreticiler, yeni sulama teknikleriyle az suyla daha çok ürün alma yoluna gitmiş.

Yerel yönetimlerin de üreticiye desteği bu yaz daha fazla hissediliyor. Manisa Büyükşehir Belediyesi, çiftçilere ücretsiz toprak analizi ve danışmanlık hizmeti sunmaya başladı. Şehzadeler ilçesinde ise kadın üreticiler için kooperatif destekleri artırıldı. Bir belediye yetkilisi, “Küçük üreticinin ayakta kalması için tarımsal eğitim ve pazar desteği şart,” vurgusunu yaptı.

Bölge halkı ise son günlerde Gediz Nehri’nin su seviyesindeki düşüşe ve hava sıcaklıklarına dikkat çekiyor. Akşam saatlerinde Selendi çayında serinlemeye inen gençler, “Köyde iş az, herkes şehre bakıyor, ama tarım yine de ekmek kapımız,” diyor. Özellikle hafta sonları Kırkağaç’ta kavun pazarına gelen alıcı sayısında artış var; fiyatların yüksekliği ise tartışma konusu.

Uzmanlar, önümüzdeki haftalarda tarımsal üretimde dalgalanmanın devam edeceğini öngörüyor. Sanayi tarafında ise hammadde ve enerji fiyatlarına bağlı olarak yeni stratejiler geliştiriliyor. Manisalı üreticinin gözü, hem gökyüzünde yağmurda, hem de pazardaki fiyat tabelasında; yazın ikinci yarısında umut, yine tarladan ve atölyeden çıkacak haberlere bağlı.