Asgari Ücrette Zam Beklentisi Manisa Sokaklarında: İşçi ve İşveren Göz Göze

Manisa’da Ağustos sıcağı sadece termometreleri değil, geçim derdini de hararetle yükseltti. Şehzadeler ve Yunusemre meydanlarında öğlen saatlerinde dükkan önlerinde toplanan işçiler, “Zam mı olacak? Ne zaman açıklanacak?” sorusunu birbirlerine fısıldıyor. Asgari ücretle çalışanların gözü kulağı, Ankara’dan gelecek yeni bir düzenlemede. Sadece işçiler değil, küçük atölye sahipleri ve üzüm bağlarında sezonluk işçi çalıştıran çiftçiler de bu sorunun cevabını bekliyor.

Manisa Organize Sanayi Bölgesi’nde son haftalarda huzursuzluk bariz. Bir tekstil fabrikasında çalışan 26 yaşındaki Emine, “Her sabah otobüste asgari ücret konuşuluyor. Markete, pazara çıkınca fiyatlar uçmuş. Zam gelmezse geçinemem,” diyor. Yanındaki arkadaşları başlarını sallayarak onaylıyor. Beklenti yüksek, ancak zam oranının tatmin edici olup olmayacağı konusunda kimse kesin konuşamıyor.

Akhisar’daki zeytin işleme tesislerinde patronlar ise farklı bir hesap içinde. İsmini vermek istemeyen bir işletme sahibi, “Şu anda zeytin sezonu yaklaşırken işçi bulmak zaten zor. Ücretlere yapılacak bir artış, maliyetimizi daha da yukarı çekecek. Ama işçinin de hali ortada. Bu dengeyi tutturmak kolay değil,” diyerek ikilemi özetliyor. İşverenler artan enerji ve ham madde fiyatlarından da yakınıyor, çoğu yeni bir zam durumunda üretimi kısmak veya işçi çıkarmak zorunda kalabileceklerini belirtiyor.

Salihli’nin pazarı Salı günü yine kalabalık. Ancak tezgahların başında hesap yapanlar, fileye giren ürün sayısının azaldığını açıkça gösteriyor. Haftalık alışverişini yapan Hatice Hanım, “Evde iki çocuk var, eşim mevsimlik işçi. Ücret artsa da her şey zamlanıyor, cebimizde kalan aynı. Ama yine de bir umut bekliyoruz,” diyor. Pazarcı esnafı ise alım gücündeki düşüşü, “Geçen yıl bu vakitlerde domatesi kilo kilo alan şimdi yarım kilo soruyor,” diyerek somutlaştırıyor.

Turgutlu’da üzüm bağlarında çalışan sezonluk işçiler ise hasat öncesi tedirgin. Gündelik ücretlerin asgari ücretle kıyaslandığında geride kaldığını söyleyen Ali Usta, “Bağda çalışmak ağır iş. Şimdi insanlar büyük şehirlere kaçıyor, burada kalmak cazip değil. Eğer asgariye zam gelirse buradaki işler de etkilenir, ya iş azalır ya da ücretlere tekrar bakılır,” ifadelerini kullanıyor.

Ekonomistler ise zammın hem işçi hem işveren cephesinde farklı yankıları olacağı görüşünde. Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden bir öğretim üyesi, “Asgari ücrette yapılacak artış, kısa vadede işçiye nefes aldırır ancak enflasyonu tetikleyebilir. Manisa gibi tarım ve sanayi kentlerinde bu artış, kayıt dışı istihdamı da gündeme getirebilir,” uyarısında bulunuyor. Uzmanlar, sosyal yardımların artırılması ve vergi desteği gibi ek önlemlerin de tartışılması gerektiğini belirtiyor.

Soma’da kömür havzasında çalışan maden işçileri ise toplu halde zam beklentisini dile getiriyor. Bir sendika temsilcisi, “Bizim için asgari ücret taban. Ücretler yükselmezse gençler madenden başka iş aramaya yöneliyor. Hem üretim hem güvenlik açısından bu tehlikeli,” diyor. Soma’da son yıllarda işçi hareketliliği ve göç eğilimi de bu tartışmalara paralel olarak artmış durumda.

Gözler şimdi hükümetin önümüzdeki haftalarda atacağı adımda. Turgutlu, Akhisar ve Salihli’de işçi ve esnaf, artış kararının bayram öncesi açıklanmasını umut ediyor. Ancak işverenlerin bir kısmı zam oranının makul tutulmaması halinde istihdamda daralma yaşanabileceği endişesini taşıyor. Ege’de geçim dengesi, alınacak kararlarla bu sezon yeniden şekillenmeye aday.