Manisa Ovası Kuruyor: Gediz’de Çiftçi, Sıcak ve Susuzlukla Mücadele Ediyor

Manisa Ovası’nda bu yaz yaşanan kuraklık, tarlada çalışan çiftçilerin gündemini belirliyor. Temmuzun son haftasında, Spil’in eteklerinden Salihli Sart’a kadar, kavurucu sıcaklar ve yağışsız geçen günler, özellikle üzüm ve zeytin üreticilerini zorluyor. Yunusemre’nin Karakoca Mahallesi’nde sabah erken saatlerde tarlaya giren üreticiler, sulama planlarını her zamankinden daha dikkatli yapmaya başladı. Manisa Ziraat Odası’ndan alınan bilgiye göre, Gediz Nehri yatağında debi geçen haftaya göre %17 azaldı.

Salihli’de, Sarıgöl bağlarında sulama kuyuları yaz ortasında ciddi biçimde azalmış durumda. Çiftçi Cemal Yıldırım, “Her gün biraz daha zorlanıyoruz. Gece sulamaya çıkıyoruz ama suya ulaşmak bile pahalıya mal oluyor,” diyerek artan elektrik fiyatlarının sulamayı daha da maliyetli hale getirdiğini belirtti. Özellikle çekirdeksiz üzümde, salkımlarda güneş yanıkları görülmeye başlandı.

Akhisar’da zeytinliklerde ise yeşil daneler küçülmeye, bazı ağaçlar ise yaprak dökmeye başladı. Bölgede 40 dereceyi aşan gündüz sıcaklıkları, geceyle birlikte bile etkisini kaybetmiyor. Akhisar Zeytin Üreticileri Derneği’nden bir yetkili, “Kuraklık geçen sezonun aksine bu yıl daha erken ve şiddetli hissediliyor. Zeytinde verim kaybı %25’e ulaşabilir,” ifadesini kullandı.

Soma ve Kırkağaç’ta ise buğday ve arpa hasadı erken tamamlandı, ancak rekolte beklenenin altında. Bazı köylerde çiftçi, toprağa ikinci ürün için cesaret edemiyor. Mahalle kahvelerinde konuşulan konu artık sadece ürün fiyatı değil, suyun geleceği de. Özellikle Soma’nın kırsalında, yeraltı sularında da hızlı bir çekilme gözleniyor.

Manisa’daki sulama birlikleri, Gediz Nehri’nden alınan suyun planlı ve dönüşümlü verilmesi için haftalık programlar açıklamaya başladı. Saruhanlı Ovası’nda geçtiğimiz Cuma günü yapılan toplantıda, çiftçiler sulama saatlerinin azaltılması kararı karşısında tedirgin. Üretici Ali İhsan Öz, “Yağmur duasına çıkan köylerimiz oldu. Ama asıl çözüm modern sulama tekniklerinde ve suyun israf edilmemesinde,” dedi.

Gediz havzası kuraklığı ilk kez yaşamıyor, ancak bu yılki tablo üreticiyi çaresiz bırakıyor. Manisa Tarım İl Müdürlüğü’nden bir uzman, “Son 10 yılda yaz aylarında ortalama yağış miktarı neredeyse yarı yarıya azaldı. Toprak nemi kritik seviyelere indi. Eğer Ağustos’un ilk haftalarında da yağış görülmezse, özellikle üzüm ve pamukta kayıp iki katına çıkabilir,” değerlendirmesini yaptı.

Kuraklığın etkisi yalnızca tarlada hissedilmiyor. Manisa merkezde, Şehzadeler ve Yunusemre ilçelerinde pazara gelen ürünlerde kalite ve miktar düşüşü gözleniyor. Pazaryerinde konuştuğumuz esnaf, “Domatesin, biberin kokusu bile eksik bu yaz. Fiyatlar da artıyor, müşteri şikâyetçi,” dedi.

Gediz Nehri kıyısında, özellikle Sarıgöl ve Alaşehir arasında, nehir yatağında balık ölümleri ve yosunlanma haberleri artmaya başladı. Yerel çevre dernekleri, sürdürülebilir tarım ve su yönetimi için bir an önce yeni projelerin devreye alınmasını talep ediyor. Uzmanlar, “Her yıl biraz daha sıcak ve biraz daha kurak geçecek. Şimdi alınacak tedbirler, önümüzdeki sezonun da kaderini belirleyecek,” görüşünde birleşiyor.

Önümüzdeki haftalarda, kuraklığın Ege genelindeki etkisinin daha da belirginleşmesi bekleniyor. Manisa’da çiftçi, gözünü hem gökyüzüne hem de su sayaçlarına dikmiş durumda. Kentte suyun ve tarımın geleceği için izlenecek adımlar, yalnızca üreticileri değil, sofralara ulaşan her bir lokmayı da doğrudan etkileyecek.