Asgari Ücretteki Artış Manisa’da Küçük Esnafı ve İşçileri Nasıl Etkiliyor?

Yaz sıcağının gölgesinde, Manisa’nın çarşılarında ve sanayi sitelerinde son günlerin en hararetli sohbet konusu asgari ücretteki artış oldu. Şehzadeler’de sabah çayını yudumlayan esnaf da, Organize Sanayi Bölgesi’nde vardiyadan çıkan işçi de, artan maaşların ne getireceğini tartışıyor. Temmuz zamlarıyla birlikte Manisa’da asgari ücretli çalışanların maaşı yükseldi; ancak bu artışın hayat pahalılığına karşı nasıl bir denge sağlayacağı henüz tam anlamıyla net değil.

Manisa Ticaret ve Sanayi Odası’ndan ismini vermek istemeyen bir yetkili, “Büyük fabrikalar bu artışı tolere edebiliyor ama küçük atölyeler ve aile işletmeleri zorlanıyor,” diyor. Özellikle Turgutlu’daki üzüm paketleme işletmeleriyle, Akhisar’daki zeytin işleyen küçük tesislerde her lira, işvereni hesap yapmaya itiyor. Birçok işletme sahibi, temmuz başından bu yana işçi sayısını sabit tutmak için mücadele ettiğini belirtiyor.

Çarşının kalbinde, Kunduracılar Çarşısı’nda 20 yıldır ayakkabı tamirciliği yapan Mehmet Usta, “İşçi çıkarıp işleri yavaşlatmak istemem, ama girdiler de arttı. Kira, elektrik, ham madde… Şimdi bir de maaşlar yükseldi,” diyerek kaygılarını anlatıyor. Aynı zamanda, yanında çalışan gençlerin yüzünde zam sonrası bir nebze de olsa rahatlama var. “Geçen hafta pazarda domatesin kilosu 22 liraydı. Maaş artınca en azından evde tencere kaynıyor,” diyor Mehmet Usta’nın çırağı Emre.

Ekonomistler, özellikle yaz aylarında tarım ve mevsimlik işçiliğin Manisa’da önemli olduğuna dikkat çekiyor. Salihli’de bu hafta başlayan üzüm hasadında gündelikçi ücretleri neredeyse iki katına çıktı. Bazı üreticiler, “Yüksek asgari ücret nedeniyle maliyetler arttı, ürünü satarken bunu nasıl yansıtacağımızı düşünüyoruz,” diyor. Saruhanlı ve Alaşehir’deki bağ sahipleri ise sezonluk işçileri tutabilmek için ek ödeme vaadinde bulunmak zorunda kaldıklarını belirtiyor.

Soma’da kömür madenciliği yapan bir sendika temsilcisi, “Zam, işçi için elbette iyi ama yeraltında çalışanların asıl istediği istikrarlı gelir ve güvenli çalışma şartları. Ücretler yükseldi diye fazla mesaiye kalmak istemiyor kimse; insanlar artık geçimle birlikte dinlenmeye de önem veriyor,” diye konuşuyor. Aynı sendikacı, madencinin artan maaşının Soma esnafında da bir hareketlilik yarattığını vurguluyor.

Kadifekale Mahallesi’nde bir bakkal, “Market alışverişlerinde bir canlanma var, ama herkes hâlâ dikkatli. Birkaç lira fazla maaş, hemen harcamaya dönüşmüyor,” diyor. Mahalle aralarındaki küçük lokantalar, öğle saatlerinde asgari ücretli çalışanların daha çok menü siparişi verdiğini gözlemliyor. Yine de, fiyat artışlarının hızına yetişmek zor; esnaf, ekmek ve yağ gibi temel ürünlerin zamlandığını, dolayısıyla kazancın büyük kısmının harcamaya gittiğini aktarıyor.

Geçmişte, asgari ücret artışı sonrası kısa vadeli bir rahatlama olsa da, birkaç ay içinde fiyatların yeniden yükselmesi sıkça yaşanıyordu. Manisalılar bu yaz, zamların etkisinin kalıcı olup olmayacağını tartmaya başladı. Özellikle gençler, “Bir iki ay rahatlarsak da, kışa doğru yine sıkışır mıyız?” sorusunu soruyor. Emekliler ise torunlarına harçlık vermekte biraz daha eli açık; ancak genel kanı, yeni ücretin uzun vadede yeterli olmayacağı yönünde.

Uzmanlar, önümüzdeki haftalarda gıda, enerji ve kiradaki fiyat değişimlerinin yakından takip edilmesi gerektiğini belirtiyor. Şehrin değişik noktalarından toplanan izlenimler, asgari ücret artışının ilk etapta olumlu karşılandığını, ancak işletmelerin ve çalışanların yeni dengeyi bulmak için zamana ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Manisa’da yaz ortası gündemi bu sıcak meseleyle şekillenirken, hem işvereni hem emekçiyi temkinli bir bekleyiş sardı.