Buğday Fiyatlarındaki Dalgalanma Manisa Ovası’nı Tedirgin Ediyor

Manisa Ovası’nda buğday hasadı neredeyse tamamlanırken, son haftalarda fiyatlarda yaşanan dalgalanma çiftçilerin yüzünü güldürmekten uzak. Salihli’den Saruhanlı’ya, Turgutlu’dan Alaşehir’e kadar birçok köyde sabah erken saatlerde biçerdöver sesiyle uyanan üreticiler, ton başına fiyat beklentilerinin altında satış yapmak zorunda kaldı. Geçen hafta Şehzadeler ilçesi Çerkez Mahallesi’nde konuştuğumuz çiftçiler, geçen yıla oranla maliyetlerin ciddi şekilde arttığını, buna karşın tüccarın açıkladığı rakamların maliyeti zor karşıladığını dile getirdi.

Buğday fiyatlarındaki bu oynaklık, yalnızca Manisa’yı değil, tüm Ege Havzası’nı etkiliyor. Özellikle pamuk ve üzümle dönüşümlü ekim yapılan tarlalarda, buğdaydan beklenen gelir gerçekleşmeyince çiftçi alternatif ürün arayışına yöneliyor. Akhisar Ziraat Odası’ndan ismini vermek istemeyen bir uzman, “Mazot, gübre ve sulama maliyetleri son iki sezonda iki katına çıktı. Buğday fiyatı ise neredeyse yerinde sayıyor,” diyerek tabloyu özetledi.

Soma’nın Yırca köyünde yaşayan üreticiler, özellikle bu yazın başında yaşanan kısa süreli yağışların verimi artırdığını ancak fiyatların bu avantajı boşa çıkardığını söylüyor. Tarlasında sabah serinliğinde biçerdöveri karşılayan Mustafa Aydın, “Geçen hafta tüccar 9 bin 300 lira ton başı fiyat verdi. Ancak bizim beklentimiz 10 binin üzerindeydi. Maliyetler aldı başını gitti. Zar zor dönüyoruz,” dedi.

Buğdayın Manisa’daki önemi, yalnızca çiftçinin gelirinde değil, yerel değirmenler ve un fabrikaları için de kritik. Turgutlu’daki bir un fabrikasının yöneticisi, “Buğday fiyatı düşük olunca çiftçi ekmekten vazgeçiyor, ekim alanı daralıyor. Gelecek sezon ham madde bulmakta zorlanırız,” diyerek sürecin sanayiye yansıyan boyutuna dikkat çekiyor. Kent merkezinde ise pastane ve fırıncı esnafı, ekmek ve unlu mamüllerde fiyat artışının kaçınılmaz olduğunu vurguluyor.

Manisa Ticaret Borsası’nda bu hafta yapılan alım-satım seanslarında fiyat aralığı ton başına 9 bin ila 9 bin 500 lira arasında seyretti. Ancak borsadaki işlem hacmi geçen yıllara göre düşük. Şehzadeler’de pazartesi sabahı bir araya gelen üreticiler, “Borsa fiyatı bize yansımıyor, tüccar daha aşağıdan almak istiyor,” diyerek aradaki farktan yakınıyor.

Gediz Ovası’nda yıllardır çiftçilik yapan yaşlı bir üretici, “Bu topraklarda buğday ekmek babadan kaldı. Ama şimdi gençler köyde durmak istemiyor, şehirde iş arıyor. Bu fiyatlarla köyde kalmanın anlamı yok,” sözleriyle kırsaldaki çözülmenin ekonomik boyutuna işaret etti. Özellikle yaz ortasında tarlada çalışanların yaş ortalaması giderek yükseliyor.

Geçmiş yıllarda Toprak Mahsulleri Ofisi’nin taban fiyat açıklamaları çiftçinin elini rahatlatıyordu. Ancak bu sezon piyasadaki belirsizlik, hem tüccarın hem de çiftçinin bekle-gör politikasına yönelmesine yol açtı. Salihli Ticaret Borsası’ndan bir yetkili, “Ofis alımları bu sezon yavaş ilerledi, özel sektör ise ithalat beklentisiyle temkinli davranıyor,” dedi.

Uzmanlara göre, önümüzdeki haftalarda buğday fiyatlarındaki hareketlilik devam edebilir. Özellikle uluslararası piyasadaki dalgalanmalar ve döviz kurlarındaki oynamalar, Manisa’daki üreticiyle şehirdeki tüketicinin cebini doğrudan etkileyecek. Sarıgöl ve Alaşehir çevresinde yeni ürünlerin hasadı yaklaşırken, çiftçilerin gözü kulağı hem borsa fiyatlarında hem de hükümetin olası müdahalelerinde olacak.

Temmuz ayının bu kavurucu günlerinde Manisa Ovası’nda buğday tarlalarının sararmasıyla birlikte belirsizlik de büyüyor. Çiftçi, sanayici ve tüketici aynı masada buluşamıyor; herkesin hesabı başka. Önümüzdeki günlerde açıklanacak yeni fiyatlar ve olası destek paketleri, sadece bu sezon değil, Manisa’nın tarımsal geleceği için de belirleyici olacak.