Gümrükteki Yeni Düzenlemeler Ege Ticaretini Nasıl Etkiliyor? Manisa Limanında Yoğunluk, İhracatçılar Dertli

Temmuz sıcağında Manisa Organize Sanayi Bölgesi’nde hareketlilik, son günlerde gümrük işlemlerinde yaşanan değişikliklerle farklı bir boyut kazandı. Ticaret Bakanlığı’nın geçen hafta yürürlüğe soktuğu yeni gümrük uygulamaları, Ege ihracatçısının gündeminde ilk sıraya oturdu. Özellikle tarım ürünleri ve sanayi mamulleri ihracatı yapan şirketler, işlemlerin uzaması ve maliyetlerin artması nedeniyle endişeli. Akhisar’daki zeytin üreticileriyle Soma’daki makine yedek parça ihracatçılarının ortak sorunu, evrakların elektronik ortama taşınmasıyla birlikte yaşanan sistem sıkıntıları ve gümrükteki bekleme sürelerinin uzaması.

Salihli’den İzmir Alsancak Limanı’na giden TIR’lar, bu hafta başından beri sabah 7’den öğlene kadar gümrük kapılarında sıra bekliyor. Bir nakliyeci, “Sıcak altında TIR şoförleri beklemek zorunda kalıyor. Eskiden 3 saatte biten iş, şimdi 7 saati buluyor” diyor. Manisa Ticaret ve Sanayi Odası’ndan yetkililer, yeni düzenlemelerin uzun vadede şeffaflık ve kontrol açısından faydalı olacağını kabul etmekle birlikte, geçiş sürecinde bölgedeki ihracatçıların desteklenmesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle bağ bozumu yaklaşırken Sarıgöl ve Turgutlu’dan çıkacak yaş üzümler için zaman kaybı, ürünün kalitesini doğrudan etkileyebilir.

Soma’da kömür ve sanayi ürünleri ihracatıyla uğraşan bir sanayici ise, “Her yeni sistemde başta aksaklık olur, ama bu sefer yapılan değişiklikler iyi anlatılmadı. Evrak işlerinde karmaşa var” diyerek şikayetini dile getiriyor. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler, elektronik belge yükleme sistemine alışmakta zorlanıyor. Demirci’den mobilya ihracatı yapan bir üretici de, “Bizim burada internet altyapısı zaten zayıf. Sisteme dosya yüklemek için bazen 3-4 saat uğraşıyoruz” sözleriyle sıkıntıya işaret ediyor.

Manisa gümrük kapısında görevli bir memur, işlemlerdeki yavaşlamanın başlıca nedeninin yeni gelen güvenlik kontrolleri olduğunu belirtiyor. “Şimdi her gönderinin daha detaylı incelenmesi isteniyor, özellikle Avrupa Birliği’ne gidecek mallarda. Bir yandan denetim iyi ama iş yükü arttı” diyor. Bu durumun geçici olup olmayacağı ise belirsizliğini koruyor.

Şehzadeler ilçesinin esnafı, ithal edilen elektronik ürünlerin temininde de gecikme yaşandığını anlatıyor. Hafta başında Yunusemre’deki bir teknoloji mağazasının müdürü, “Sipariş verdiğimiz telefonlar ve bilgisayarlar limanda takıldı, müşterilerimize teslimatı geciktirdik” diye yakınıyor. Özellikle yaz sezonunda düğün alışverişinin arttığı bu günlerde, gecikmeler hem tüketiciyi hem de perakendeciyi zorluyor.

Geçmişte benzer düzenlemelerin uygulandığı dönemlerde, Ege’deki tarım ihracatında ciddi aksamalar yaşanmıştı. 2012’deki bir düzenlemede, Alaşehir ve Salihli’den yola çıkan taze üzüm sevkiyatları limanda günlerce beklemiş, üreticiler ciddi zararlar etmişti. Bugünkü durumda ise sektör temsilcileri, yaşanan sıkıntıların hızlıca çözülmesini ve çiftçilerin mağdur edilmemesi gerektiğini savunuyor.

Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden ismini vermek istemeyen bir ekonomi uzmanı, “Bu tür geçişler, orta vadede kayıt dışılığı azaltır ve ihracatın izlenebilirliğini artırır. Ancak bölgesel altyapı eksikliği ve bilgilendirme yetersizliği, kısa vadede ciddi ekonomik kayıplara yol açabilir” görüşünde. Uzman, özellikle çiftçi ve KOBİ’lerin eğitimi için hızlı bir seferberlik başlatılması gerektiğini vurguluyor.

Önümüzdeki haftalarda, bağ bozumu ve zeytin hasadıyla birlikte Manisa ve çevresindeki tarım ihracatı trafiğinin daha da artması bekleniyor. Bölge ihracatçısı, gümrükteki yeni düzenlemelere uyum sağlamak için zamana ve desteğe ihtiyaç duyuyor. Yerel odalar, bakanlıkla görüşmelerini sürdürüyor; önümüzdeki günlerde sistemde pratik çözümler ve kolaylıklar hayata geçirilirse, Ege’nin tarımsal ve sanayi ihracatında rahatlama yaşanabilir.