Yazın sıcak günlerinde Ege’nin bereketli toprakları yine cömertliğini esirgemiyor. Ancak bu yıl Salihli’de kuru üzüm pazarı, belki de hiç olmadığı kadar hareketli. 2026 yılı kuru üzüm sezonunda kilogram başına fiyat 55 TL’yi görmüş durumda. Üreticinin yüzü gülerken tüccarlar ise sıkı pazarlıklara hazırlanıyor. Ancak böylesine yüksek fiyatlar, uzun vadede sektör üzerinde ne tür etkiler doğuracak?
Salihli’nin tarım ekonomisi için üzüm, ekmek kapısı demek. İklim değişikliklerinin tarımsal verimliliği etkilemeye başladığı günümüzde, bu sezonun rekor fiyatları birçok üretici için sevindirici. Musluğun bereketi, bağlardaki hummalı çalışmanın karşılığını bu dönem fazlasıyla veriyor. Ancak bu yüksek fiyatlara ulaşılmasının altında yatan sebepler de düşünmeye değer.
Bölgedeki çiftçilerle konuştuğumuzda, artan maliyetlerin bu fiyat yükselişine etkili olduğu aşikâr. Geçtiğimiz yıllarda artan gübre, ilaç ve işçilik maliyetleri, üzüm yetiştiricilerini zor durumda bırakmıştı. Bu sezon ise, hava koşullarının uygun gitmesi ve arz-talep dengesinin üreticiler lehine dönmesiyle, fiyatlar tırmanışa geçti. Üstelik, döviz kurlarındaki dalgalanmalar da ihracat pazarlarını hareketlendirmiş, bu da yerel pazara olumlu yansımış durumda.
Sabahın ilk ışıklarında üzüm bağlarına giren üreticiler, bu sezonun kendileri için dönüm noktası olduğunu söylüyor. Onlardan biri, Mustafa Bey, “Son yıllarda bu kadar iyi bir fiyat görmemiştik. Tabii maliyetlerimiz de arttı ama bu fiyatlarla emeğimizin karşılığını alabiliyoruz,” diyor. Mustafa Bey gibi birçok üretici, fiyatların bu seviyede kalmasını umut ediyor.
Ancak her şey bu kadar toz pembe değil. Tüccarlar, bu yüksek fiyatların sürdürülebilir olmadığı kanaatinde. Salihli’deki bir tüccar, Ahmet Bey, “Fiyatlar çok hızlı yükseldi. Ancak bu sadece geçici bir yükseliş olabilir. Eğer talep bu hızla azalırsa, fiyatlar da bir anda düşebilir,” diyor. Tüccarlar için fiyatın bu seviyede kalması demek, alıcı bulmakta zorlanabilecekleri anlamına geliyor.
Tüm bu gelişmeler ışığında, üzüm sektöründe uzun vadede nasıl bir denge kurulacağı merak konusu. Üreticiler ve tüccarlar arasındaki bu sıkı pazarlık süreci, fiyatların daha istikrarlı bir seviyeye inmesiyle sonuçlanabilir. Ancak bu istikrarı sağlamak için sektördeki tüm paydaşların işbirliği yapması şart gibi görünüyor.
Ama, bu gelişmeler ulusal ekonomiyi de etkileyebilir. Ege’nin bereketli toprakları, sadece yerel değil, ulusal ekonomiye de can veriyor. Üzüm, Türkiye’nin tarımsal ihracatında önemli bir kalem ve bu fiyat artışları, ihracat gelirlerini olumlu etkileyebilir.
Salihli’de yaşanan bu fiyat hareketliliği, üretici ve tüccarlar arasında dengeli bir çözüm bulunmasını gerektiriyor. Üretici, emeğinin karşılığını almak isterken, tüccar da sürdürülebilir bir ticaret ortamı arzuluyor. Bu süreçte, her iki taraf için de adil bir çözüm bulunması, sadece yerel ekonomiyi değil, ülke genelinde üzüm sektörünü de olumlu yönde etkileyecektir. Bu yaz, Ege’nin bağlarında süren bu tatlı telaş, umarız ki herkes için hayırlı olur.
— Sibel Ovacık · Köşe yazarı
Yorum Yap