Salihli Sart’ta Yeni Kazı Sezonu: Lidya’nın Altın İzleri Yeniden Gün Yüzünde

Manisa’nın Salihli ilçesindeki Sart antik kentinde bu yaz başında başlayan arkeolojik kazılar, bölgenin tarihî zenginliğini bir kez daha gözler önüne serdi. Gediz Ovası’nı boydan boya izleyen bu kadim kent, Lidya uygarlığının başkenti olarak biliniyor. Güneş, sabah erken saatlerde akropolün taşlarına vururken, kazı alanında hummalı bir çalışma göze çarpıyor. Bu sabah, meydandaki çaycı Hasan Usta’nın ‘Bugün yine bir şeyler çıkar mı?’ diye sorması, Salihli’de arkeolojinin artık gündelik sohbetin bir parçası olduğunun göstergesi.

Kazı başkanı Prof. Dr. Mehmet Karaca, ekibiyle birlikte bu sezonun ilk önemli buluntusunun bir mozaik taban olduğunu açıkladı. Mozaik, Lidya dönemine ait ticari bir yapının zemininde bulundu. Karaca, “Bu yıl bulduğumuz mozaik, dönemin zenginliğine ve estetik anlayışına dair yeni ipuçları veriyor,” dedi. Mozaikte kullanılan renkli taşlar, Gediz Nehri kıyısındaki eski ocaklardan temin edilmiş. Ekip, özellikle motiflerdeki üzüm salkımlarının bölgenin antik çağdaki bağcılık geleneğine işaret ettiğini belirtiyor.

Sart’ın merkezine birkaç kilometre uzaklıktaki köylerde, kazılardan çıkan haberler hızla yayılıyor. Altın arayıcılığından gelen bölge efsaneleriyle büyüyen gençler, kazı alanının çevresinde meraklı gözlerle dolaşıyor. Yöre halkı için arkeoloji, geçmişin hayal ürünü bir efsanesi değil; bugün tarlada, kahvede konuşulan canlı bir gerçek. Köylülerden 67 yaşındaki Emine Teyze, “Her yaz bir şeyler buluyorlar. Bize de geçmişimizi hatırlatıyor, gurur duyuyoruz,” diyor.

Kazılar yalnızca tarihçileri değil, turizm sektörünü de yakından ilgilendiriyor. Salihli’deki pansiyon ve otel işletmecileri, özellikle hafta sonları kazı alanına gelen ziyaretçi sayısının arttığını belirtiyor. Kent merkezindeki esnaf, yeni buluntuların gazetelere yansımasının ardından çarşıda hareketlilik yaşandığını aktarıyor. Yerel yöneticiler ise, bulunan eserlerin Manisa Arkeoloji Müzesi’ne taşınmasının, şehrin kültürel profilini yükselteceğini vurguluyor.

Bölgedeki bağcılar, arkeolojik buluntuların kendi geçim gelenekleri ile bağlantılı olmasını ilgiyle karşılıyor. Sarıgöl ve Turgutlu’dan gelen üzüm üreticileri, mozaikteki üzüm motifleriyle ilgili sosyal medyada paylaşım yapmaya başladı. Bir yerel uzmana göre, “Kazıların tarımsal mirasla bu kadar iç içe olması, hem kültürel hem de ekonomik açıdan Manisa’ya yeni bir hikâye kazandırıyor.”

Ancak kazı çalışmalarının hızlanması, bazı endişeleri de beraberinde getiriyor. Özellikle yaz sıcağında artan ziyaretçi yoğunluğu nedeniyle, alanın korunması için ek önlemler alınmaya başlandı. Kazı ekibinden bir arkeolog, “Şu anda hem bilimsel ilerlemeyi hem de alanın bütünlüğünü korumak zorundayız. Ziyaretçilere rehberlik ederken, buluntuların zarar görmemesi için ekstra hassasiyet gösteriyoruz,” diyor.

Geçmiş yıllarda yapılan kazılarda Lidya dönemine ait sikkeler ve takılar bulunmuştu. Bu sezonun ilk haftasında ortaya çıkan buluntular, özellikle bölgedeki gençler arasında yeni bir tarih bilinci oluşturuyor. Okulların kapanmasının ardından, Manisa ve çevre ilçelerden gelen öğrenci grupları, kazı alanında düzenlenen rehberli turlara katılıyor. Bir öğretmen, “Çocuklar için bu alan, ders kitaplarından çok daha etkili bir eğitim ortamı sunuyor,” şeklinde görüş bildiriyor.

Gözler şimdi önümüzdeki haftalarda ortaya çıkacak yeni buluntularda. Prof. Dr. Karaca, “Bu sezonun sonuna kadar farklı dönemlere ait katmanlarda sürprizlerle karşılaşabiliriz,” diyor. Manisa ve Ege bölgesi için, bu kazıların yalnızca eski taşları gün yüzüne çıkarmakla kalmayıp, bölgenin kimliğini yeniden şekillendireceği konuşuluyor. Önümüzdeki günlerde, kazı alanındaki gelişmeler Gediz Medya tarafından yakından izlenmeye devam edecek.