Mazot Fiyatı Manisa Ovası’nda Yüzleri Düşürdü: Çiftçi Direniyor, Toprak Bekliyor

Temmuz ortasında Manisa ovasında traktör sesleri azaldı, zira mazot fiyatlarındaki artış zirai faaliyeti doğrudan etkiliyor. Yunusemre’nin Muradiye köyünde bu sabah bir araya gelen üzüm üreticileri, tarlaya çıkmadan önce akaryakıt istasyonunda uzun uzun fiyat tabelasına baktı. Son günlerde mazotun litresi yeni bir eşiğe dayandı; birçok çiftçi, sadece zaruri işleri için traktörünü çalıştırıyor. Saruhanlı kavun üreticisinin, Salihli kirazcısının gündemi aynı: “Mazot olmadan tarla işlenmez, ürün toplanmaz,” diyorlar.

Manisa’da tarım, ekonominin bel kemiği. Haziran sonundan bu yana hem bağlarda hem de tütün tarlalarında hasat telaşı sürerken, mazota gelen zamlar planları alt üst etti. Salihli’nin Kabazlı köyünden çiftçi Dursun Aydın, “Geçen hafta biçerdöver çağıracaktık, operatör ‘Mazot parasını peşin isterim’ dedi. Şimdi herkes işini ertelemeye çalışıyor,” diye yakınıyor. Şehzadeler ilçesinde, sabah pazarı kurulan mahallelerde sebzenin kilosu artınca, tezgâhların önünde hararetli tartışmalar yaşanıyor.

Tarım danışmanları, maliyetlerdeki en büyük kalemin mazot olduğuna dikkat çekiyor. İsmini vermek istemeyen bir ziraat mühendisi, “Manisa gibi geniş arazilerde iş makinesi kullanmak şart. Mazot zamlandıkça, üretici ya tarlayı boş bırakıyor ya da sadece en verimli kısımları ekiyor,” diyor. Akhisar zeytinliklerinde de benzer sıkıntılar var; bazı üreticiler bu sezon zeytin toplama işini aile içinde çözmeye çalışacak. Çünkü işçi ve makine maliyetleri mazotla birlikte yükseldi.

Manisa Ticaret Borsası’ndan alınan bilgiye göre, son üç haftada üreticinin nakliye giderleri yüzde 20’ye yakın arttı. Özellikle Alaşehir ve Sarıgöl’den çıkan üzümün İzmir limanına taşınması için harcanan mazot, ihracatçıların da maliyetini yukarı çekiyor. Bu durum, ürün fiyatlarına doğrudan yansıyor. Soma çevresindeki aracı firmalar ise, kömür bölgesinde çiftçiye ucuz mazot bulma peşinde olsa da, sonuç çoğunlukla hüsran.

Mazot zammı, sadece maliyetleri değil, üretim planlamasını da etkiliyor. Turgutlu’daki bir tarım kooperatifi başkanı, “Geçen yıl 100 dönüm eken üye, bu sezon 60 dönüme düştü. Traktörle bir tur atmak bile lüks oldu,” diye konuştu. Demirci yaylasında ise, üretici tarladan topladığı sebzeyi pazara kendi aracıyla götürmek yerine, toplu taşıma ya da komşusunun kamyonetine yüklemeyi tercih ediyor. Bu uygulamalar, köyde dayanışmayı güçlendirse de, bazı ürünlerin pazara ulaşmasını geciktiriyor.

Manisa Ziraat Odası yetkilileri, geçtiğimiz hafta yaptıkları açıklamada, “Devletin acilen çiftçiye yönelik mazot desteğini artırması gerekiyor,” dedi. Özellikle yaz ortası sıcağında, sulama makinelerinin çalıştırılması bile maliyetli hale gelmiş durumda. Spil Dağı eteklerindeki bahçelerde konuştuğumuz genç çiftçi Esra Türe, “Her gün bir bidon mazotun fiyatı değişiyor. Bazen güne başlamadan moralimiz bozuluyor,” ifadelerini kullandı.

Uzmanlara göre, mazot fiyatı yükseldikçe tarımda verim düşme riski artıyor. “Küçük üretici tarlayı bırakıyor, orta büyüklükteki çiftçi ise risk alıp borçla dönmeye çalışıyor. Uzun vadede üretimde azalma, gıda fiyatlarında daha fazla artış anlamına gelir,” diyor bir ekonomi analisti. Özellikle Gediz Nehri havzasındaki pamuk üreticisi, bu yazın sonunda harman vakti geldiğinde, masrafları karşılamakta zorlanabilir.

Şehir merkezlerinde de bu gelişmelerin yankısı hissediliyor. Cuma öğleden sonra Manisa Hal Pazarı’nda domatesin kasası, geçen haftaya göre 15 lira daha pahalıydı. Pazarcı Hüseyin Usta, “Her şey tarladan başlıyor. Mazot pahalıysa, sebze de pahalı,” diyerek müşterinin tepkisini anlatıyor. Akşam serinliğinde, Mesir Mahallesi’nde balkon sohbetlerinde konu yine mazot ve geçim derdi.

Çiftçiler ve sektör temsilcileri, önümüzdeki haftalarda devlet desteğinin artırılmasını ve mazotta yeni bir sübvansiyon açıklanmasını umut ediyor. Ancak herkesin gözü kulağı, mazot pompasındaki rakamlarda. Manisa ovasında, yaz sıcağıyla birlikte tarımın yükü de ağırlaştı; bu yaz, hem üretici hem de tüketici için kolay geçmeyecek gibi görünüyor.