Manisa’nın tam kalbinde, merkez pazarında geçtiğimiz cuma sabahı alışverişe çıkan herkesin yüzleri hem sıcak havanın hem de tezgâhlardaki fiyatların etkisiyle asılmıştı. Yazın bu en sıcak günlerinde, serinletici bir dilim karpuz ya da tatlı bir kavun dilimi yemek artık o kadar da kolay değil. Karpuzun kilosu 20 TL’yi, kavunun ise 18 TL’yi bulmuş durumda. Peki, bu fiyat artışlarının ardındaki nedenler neler?
Bölgedeki üreticiler, yüksek sıcaklıkların ürün veriminde önemli düşüşlere neden olduğunu belirtiyor. Kavun ve karpuz, suya ve uygun hava sıcaklığına oldukça duyarlı meyveler. Ancak son haftalarda Manisa ve çevresinde etkili olan sıcak hava dalgaları, tarımsal faaliyetleri olumsuz etkiledi. Özellikle haziran ayının başından itibaren hava sıcaklıklarının 40 dereceyi aşması, üreticileri zor durumda bıraktı.
Manisa’nın köklü çiftçi ailelerinden biri olan Ali Bey, “Bu yıl işler çok zorlaştı. Normalde haziran sonuna kadar akşam üzeri sulama yaparak ürünlerimizi korurduk ama bu yıl su kaynaklarımız da kısıtlı. Hava aşırı sıcak olduğu için ürünler zamanından önce olgunlaştı ve erken hasat yapmak zorunda kaldık,” diye anlatıyor.
Sadece sıcaklık değil, Gediz Nehri’nin debisinin de son yılların en düşük seviyesinde olması sulama krizini derinleştiriyor. Tüm bu etmenler birleşince, pazardaki fiyatlar da kaçınılmaz olarak yükseldi. Manisa’da bu durum hem üreticiyi hem de tüketiciyi zor duruma sokmuş durumda. Üretici cephesinde verim kaybı ve sulama zorluğu, tüketiciler içinse alışverişte yüksek maliyetler anlamına geliyor.
Manisa merkez pazarındaki bu fiyat artışı, ayrıca yerel ekonomide de dalgalanmalar yaratıyor. Pazarcı esnafı, satışların düşme eğiliminde olduğunu belirtirken, vatandaşlar ise kaliteli ve uygun fiyatlı ürün bulmanın ne kadar zorlaştığından şikayetçi. Özellikle düşük gelirli aileler için yaz aylarının serinletici meyveleri olan kavun ve karpuz, lüks tüketim haline gelmeye başladı.
Cuma günü pazarda alışveriş yapan Emine Hanım, “Eskiden bu mevsimde kilo kilo karpuz alırdık, şimdi dilimle alıyoruz. Çoluk çocuğa yetmiyor tabii ama ne yapalım, bütçemiz bu kadarına yetiyor,” diyerek durumu özetliyor.
Ayrıca, yerel yönetimlerin ve tarım kooperatiflerinin bu duruma nasıl çözüm bulacağı da merak konusu. MASKİ ve yerel belediyeler, su kaynaklarının daha verimli kullanılmasına yönelik çalışmalar başlatırken, tarım kooperatifleri de çiftçilerin maliyetlerini azaltacak yöntemler üzerinde kafa yoruyor.
Ancak tüm bu çabalar, yaz aylarının getirdiği ani ve şiddetli hava değişimlerini bertaraf edemiyor. Küresel iklim değişikliği, Ege’nin tarımsal dengelerini altüst etmeye devam ederken, bu durumun uzun vadede nasıl çözüme kavuşturulacağı belirsizliğini koruyor.
Önümüzdeki haftalarda, sıcaklıkların daha da artacağı tahmin ediliyor. Bu durum, sadece kavun ve karpuz değil, diğer tarım ürünleri için de benzer durumların yaşanabileceğinin habercisi. Manisa’da yaşayanlar için bu yaz, alışveriş yaparken bütçelerini bir kez daha gözden geçirme zamanı olacak gibi görünüyor.
Ege’nin bereketli toprakları, geçmişte olduğu gibi gelecekte de mahsullerini bolca sunmalı ki Manisa’nın yerel ekonomisi ve halkı rahat bir nefes alabilsin. Bu nedenle, yerel yönetimlerin ve çiftçilerin el ele verip hem kısa vadede hem de uzun vadede çözümler üretmesi büyük önem taşıyor. Umarım, gelecek yazlar böylesine zorluklarla boğuşmak zorunda kalmadan, herkesin rahatlıkla kavun ve karpuz tüketebileceği günleri getirebilir.
— Sibel Ovacık · Köşe yazarı
Yorum Yap