Manisa’da Yoksulluk Sınırı Gölgesinde: Pazarda Fileler Hafifledi, Sofrada Tencere Küçüldü

Salı sabahı Şehzadeler’in Karaköy Pazarı’nda alışverişe çıkan Ayşe Teyze, elindeki fileye bakıp iç geçiriyor: “Bir zamanlar şu fileyi doldurmadan eve dönmezdim. Şimdi patates, soğan, biraz domates… Etin yanına yaklaşamıyoruz.” Ege Bölgesi’nde yoksulluk sınırı rakamları her ay güncellenirken, Manisa’daki birçok aile için bu tablo artık rakamdan çok gerçek bir yaşam öyküsü. Türkiye İstatistik Kurumu’nun son verilerine göre dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı, kentte yaşayanların alım gücünü ciddi şekilde zorluyor.

Manisa Organize Sanayi Bölgesi’ndeki işçiler, geçen hafta vardiya çıkışında Gediz Medya’ya konuşurken, “Fazla mesaiye kalıyoruz ama ay sonunu zor getiriyoruz,” diyor. Özellikle tekstil ve gıda fabrikalarında asgari ücretle çalışanlar, temel gıda ve barınma harcamalarının yükselmesinden yakınıyor. Manisa Ticaret ve Sanayi Odası’ndan bir yetkili, piyasada alışveriş hacminin daraldığını, küçük esnafın işlerinin geçen yaza göre yüzde 30’a yakın azaldığını belirtiyor.

Yunusemre ilçesindeki toplu konut sitelerinde ise komşular arasında “ekmek günü” yeniden başladı. Mahallemizde, çocukların okul kantin harçlığına zam geldiği konuşuluyor. Okullar kapanınca bu yük biraz hafifler gibi görünse de, yaz aylarında çocuklara dondurma almak bile lüks oldu. Geçtiğimiz cuma günü bir bakkal, “Eskiden çocuklar kutu kutu dondurma alırdı, şimdi yarım ekmek isteyen daha çok,” diyor.

Akhisar zeytinliklerinde çalışan mevsimlik işçiler ise bu yıl tarlada geçen uzun saatlere rağmen elde edilen gelirin kıt kanaat yettiğinden şikayetçi. Zeytinyağı ve sofralık zeytin fiyatları hızla yükselmiş olsa da üreticinin eline geçen paranın maliyetlere zor yetiştiği, köylülerin ifadesinde net şekilde görülüyor. Saruhanlı ve Akhisar çevresinden bir tarım kooperatifi üyesi, “Mazot, gübre, ilaç… Her şey arttı. Kâr yok, günü kurtarıyoruz,” diyor.

Salihli’nin çarşısında esnaf, alışverişin düşüklüğünden yakınıyor. Özellikle meyve-sebze fiyatlarının pazarda her hafta değişmesi, vatandaşın elini cebine götürürken bir kez daha düşünmesine sebep oluyor. Geçen cumartesi, bir manav tezgahındaki kirazların kilosu 60 liraya ulaşınca, alışveriş yapanlar sadece bir avuç tarttırmakla yetiniyor. Bir emekli, “Evde tencere kaynıyor ama eski bolluk yok. Çocuklarımıza yardımcı olamıyoruz,” diyor.

Soma’da ise madenci aileleri, kömür havzasındaki işlerin azalması ve ek gelir olanaklarının daralmasıyla ekmek derdini daha derinden hissediyor. Bir sendika temsilcisi, “Kömür fiyatları artıyor ama işçiye yansımıyor. Geçen hafta arkadaşlarımızdan biri, ‘Çocuğa ayakkabı alamadım’ diye dert yandı,” ifadelerini kullandı. Soma’daki sosyal yardımlar artsa da, yerel dernek yetkilileri bu yardımların tek başına yeterli olmadığını vurguluyor.

Uzmanlara göre, Ege’nin verimli toprakları ve sanayi potansiyeli Manisa’da yoksullukla mücadeleye avantaj sağlasa da, yüksek enflasyon ve işsizlik baskısı gündelik yaşamı ağırlaştırıyor. İsmini vermek istemeyen bir iktisatçı, “Manisa gibi şehirler, orta gelir tuzağına sıkıştı. İstihdam var ama hane gelirleri yoksulluk sınırının altında kalıyor. Bu durum toplumsal dayanışmayı öne çıkarıyor,” değerlendirmesinde bulunuyor.

Manisa Büyükşehir Belediyesi’nin başlattığı sosyal destek programları, bu yaz mahallelerde daha fazla görünür olmaya başladı. Gıda yardımları, ücretsiz kurslar ve çocuklara yönelik aktiviteler, ailelerin yükünü bir nebze hafifletiyor. Ancak mahalle muhtarları, taleplerin artmasından dertli: “Her hafta yeni başvuru geliyor, özellikle okul masrafları ve kira ödemeleri için,” diyor bir muhtar.

Önümüzdeki haftalarda üzüm bağlarında hasat dönemi başlayacak. Sarıgöl ve Turgutlu’da çiftçiler, ürün fiyatlarının açıklanmasını bekliyor. Ancak Manisa’nın dört bir yanında, yoksulluk sınırı bu yaz yalnızca bir istatistik değil; pazardan eve dönen her filede, sofradaki her tabakta, çocukların ceplerinde hissedilen bir gerçeklik. Bölge halkı, dayanışma ve yerel yönetimlerin desteğiyle ayakta durmaya çalışıyor, gözler ise önümüzdeki dönem için açıklanacak yeni ekonomik tedbirlerde.