Akhisar Zeytinliklerinde Gece Sulaması: Kuraklık ve Elektrik Zamları Üreticiyi Zorluyor

• Akhisar’da 120 bin dönümden fazla zeytinlik bulunuyor.
• Elektrik fiyatları 2023’e göre yüzde 60 arttı.
• Üreticiler gece sulama yaparak maliyeti düşürmeye çalışıyor.

Akhisar ilçesinde yaz sıcaklıklarının erken başlaması ve elektrik fiyatlarında yaşanan fahiş artış, zeytin üreticisini gece sulamaya itti. Özellikle Haziran ayının başından itibaren bölgedeki birçok çiftçi, pompa ve motorlarını saat 22.00’den sonra çalıştırıyor. Akhisar Ziraat Odası Başkanı Ahmet Akbuğa, “Elektrik faturaları neredeyse ürün maliyetine yaklaştı, gündüz sulama artık lüks oldu” diyerek son dönemin zorluklarına dikkat çekiyor.

2023 yılında 1 lira 65 kuruş olan tarımsal sulama elektrik birim fiyatının 2024 yazında 2 lira 80 kuruşa çıkması üreticinin belini büktü. Geçtiğimiz yıl aynı dönemde günlük 10-12 saat çalışan sondajlar, bu sene gece tarifesinin daha ucuz olması nedeniyle genellikle sabaha kadar çalıştırılıyor. Akhisarlı ziraatçi Mehmet Yılmaz, “Gündüz sulamaya kalkarsak, bir dönüm zeytine verdiğimiz suyun maliyeti yüzde 30 artıyor. Gece çalışmaya alıştık ama uykusuzluk bir yana, makineler de sürekli arıza yapıyor” diye konuşuyor.

Bölgedeki artan sıcaklıklar ve yağış eksikliği, sulama ihtiyacını daha da artırdı. Akhisar’daki zeytin üreticileri, yeraltı su seviyelerinin giderek düştüğünü ve önümüzdeki yıllarda sürdürülebilir sulamanın da riske girdiğini belirtiyorlar. Tarım uzmanı Dr. Seda Göktaş, “Yıllık yağış miktarı geçtiğimiz 10 yıl ortalamasının %20 altında. Bu tablo üretimi de kaliteyi de doğrudan etkiler” diyerek suyun verimli kullanımının önemine değiniyor.

Üreticiler elektrik zamları ve iklim koşulları nedeniyle zor bir döneme girerken, Akhisar’daki kooperatifler ve oda yöneticileri çözüm için enerji kooperatifi modeli ve güneş enerjili sulama sistemlerinin yaygınlaşması çağrısında bulunuyor. Ancak kısa vadede gece sulama dışında çiftçinin nefes alacağı bir çözüm görünmüyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Akhisar zeytin üreticileri neden gece sulama yapıyor?

Elektrik maliyetlerinin gece tarifesinde daha düşük olması nedeniyle Akhisar’daki üreticiler sulamayı genellikle saat 22.00’dan sonra yapıyor. Ayrıca gündüz saatlerinde artan sıcaklık da suyun buharlaşmasını artırdığı için gece sulaması hem ekonomik hem verimlilik açısından tercih ediliyor.

Zeytinliklerde artan elektrik maliyeti ne kadar?

2023 yılında tarımsal sulama için elektrik fiyatı 1 lira 65 kuruşken, 2024 yazında bu rakam 2 lira 80 kuruşa yükseldi. Yani bir yıl içinde maliyetlerde yaklaşık %60’lık bir artış söz konusu.

Çiftçiler bu krizden nasıl etkileniyor?

Yüksek elektrik ve sulama maliyetleri, çiftçinin toplam üretim giderlerini artırıyor. Gece çalışmak hem iş yükünü hem yorgunluğu çoğaltıyor; makineler de yoğun kullanımdan dolayı daha sık arızalanıyor. Ayrıca düzensiz sulama zeytin verimini ve kaliteyi de olumsuz etkileyebiliyor.